PPWR zmienia podejście do projektowania i recyklingu opakowań
Opakowanie nie będzie już oceniane wyłącznie pod kątem swojej funkcjonalności,
wyglądu czy kosztu produkcji. C oraz większe znaczenie będzie miało również to, czy po
zakończeniu użytkowania może zostać skutecznie zebrane,
posortowane i poddane recyklingowi .
Nowe wymagania wynikające z PPWR – Packaging and Packaging Waste Regulation ,
czyli Rozporządzenia UE w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, stopniowo
zmieniają sposób projektowania opakowań w całej Unii Europejskiej.
Dlatego przedsiębiorstwa już dziś powinny analizować swoje opakowania pod kątem
ich rzeczywistej recyklowalności.
Czym jest ocena recyklowalności opakowania?
Ocena recyklowalności opakowania to analiza techniczna, której celem jest
określenie, czy konstrukcja, skład materiałowy i zastosowane komponenty
sprzyjają skutecznemu sortowaniu oraz recyklingowi.
W praktyce nie wystarczy odpowiedzieć na pytanie:
„Czy ten materiał nadaje się do recyklingu?”
Znacznie ważniejsze jest pytanie:
„Czy całe opakowanie, w swojej rzeczywistej konstrukcji, może zostać
skutecznie przetworzone w istniejącym lub przewidzianym systemie
recyklingu?”
Butelka, pudełko, torba czy opakowanie foliowe może być wykonane z materiału
uznawanego za recyklowalny, ale dodatkowe komponenty mogą znacząco obniżyć jego
rzeczywistą możliwość recyklingu.
Problemem mogą być między innymi:
- elementy wielomateriałowe,
- laminaty,
- niekompatybilne etykiety,
- kleje,
- farby i nadruki,
- powłoki barierowe,
- elementy metalowe,
- komponenty wykonane z innych materiałów,
- substancje wpływające na jakość odzyskanego surowca.
Recyklowalność opakowań a PPWR
PPWR wprowadza zasadę, zgodnie z którą opakowania wprowadzane na rynek UE mają
spełniać wymagania dotyczące recyklowalności.
Ocena będzie oparta przede wszystkim na dwóch obszarach:
Design for Recycling
Recyklowalność zaczyna się na etapie projektu opakowania. Pierwszym elementem
jest projektowanie opakowania z myślą o recyklingu .
Analizowana będzie między innymi konstrukcja opakowania, możliwość rozdzielenia
jego komponentów, efektywność sortowania oraz możliwość uzyskania surowca
wtórnego o odpowiedniej jakości.
Recycled at Scale
Drugim elementem jest ocena, czy dany rodzaj opakowania jest faktycznie
poddawany recyklingowi na odpowiednią skalę.
Oznacza to, że samo teoretyczne istnienie technologii recyklingu może nie być
wystarczające.
Istotne będzie również funkcjonowanie odpowiednich systemów zbiórki, sortowania
i przetwarzania materiału.
zgodnie z PPWR, od 2030 roku ocena recyklowalności ma być oparta na kryteriach
Design for Recycling, natomiast od 2035 roku uwzględniany ma być również aspekt
Recycled at Scale . Recyklowalność opakowań będzie wyrażana klasami A, B lub C,
a od 2038 roku zasadniczo wymagane będą klasy A lub B. Szczegółowe kryteria i metodologia
oceny są rozwijane na poziomie UE.
Jak przebiega ocena recyklowalności opakowania?
Profesjonalna ocena recyklowalności powinna obejmować całe opakowanie, a nie wyłącznie
jego materiał dominujący.
1. Opis konstrukcji opakowania
Pierwszym etapem jest szczegółowa identyfikacja badanego opakowania.
Analizujemy między innymi:
- przeznaczenie opakowania,
- rodzaj konstrukcji,
- liczbę komponentów,
- sposób połączenia poszczególnych elementów,
- funkcję każdego komponentu.
Pozwala to określić, które elementy mogą mieć wpływ na dalsze etapy sortowania i recyklingu.
2. Analiza składu materiałowego
Kolejnym krokiem jest określenie materiałów zastosowanych w opakowaniu.
Ocena może obejmować:
- materiał główny,
- komponenty dodatkowe,
- etykiety,
- uchwyty,
- zamknięcia,
- warstwy barierowe,
- kleje,
- farby i nadruki.
Istotne znaczenie ma również udział poszczególnych materiałów w całkowitej masie
opakowania.
3. Identyfikacja właściwego strumienia recyklingu
Każdy rodzaj opakowania powinien zostać oceniony pod kątem właściwego strumienia
materiałowego.
Przykładowe strumienie obejmują:
- papier i tekturę,
- tworzywa sztuczne,
- szkło,
- aluminium,
- stal,
- opakowania wielomateriałowe.
Prawidłowe przypisanie opakowania do odpowiedniego strumienia jest jednym z podstawowych
elementów oceny jego recyklowalności.
4. Ocena sortowalności opakowania
Aby opakowanie mogło zostać poddane recyklingowi, musi najpierw trafić do właściwego
strumienia.
Dlatego analizujemy, czy jego konstrukcja umożliwia:
- prawidłową identyfikację,
- skuteczne sortowanie,
- oddzielenie od innych materiałów,
- skierowanie do odpowiedniego procesu recyklingu.
Szczególne znaczenie mogą mieć tutaj dodatkowe komponenty oraz zastosowanie
różnych materiałów w jednym opakowaniu.
5. Ocena wpływu komponentów na proces recyklingu
Nawet niewielki element może mieć znaczenie dla jakości procesu recyklingu.
Podczas analizy identyfikowane są komponenty, które mogą:
- utrudniać sortowanie,
- zakłócać proces recyklingu,
- obniżać jakość odzyskanego materiału,
- powodować zanieczyszczenie strumienia recyklingu.
Dzięki temu przedsiębiorstwo może zidentyfikować potencjalne problemy jeszcze
przed wprowadzeniem opakowania na rynek.
Design for Recycling – jak projektować opakowania przyszłości?
Jednym z najważniejszych kierunków zmian jest Design for Recycling, czyli
projektowanie opakowania z uwzględnieniem jego dalszego życia po zakończeniu użytkowania.
W praktyce oznacza to projektowanie w taki sposób, aby opakowanie:
- było możliwie proste materiałowo,
- mogło zostać łatwo przypisane do odpowiedniego strumienia,
- było kompatybilne z procesami sortowania,
- nie zawierało zbędnych komponentów utrudniających recykling,
- umożliwiało odzysk materiału o odpowiedniej jakości.
Monomateriałowość nie zawsze oznacza automatycznie pełną recyklowalność
War to pamiętać, że konstrukcja monomateriałowa jest częs to korzystnym
rozwiązaniem, ale sama w sobie nie przesądza jeszcze o wyniku oceny.
Równie istotne mogą być:
- zastosowane dodatki,
- rodzaj powłoki,
- sposób nadruku,
- obecność klejów,
- możliwość sortowania,
- dostępność odpowiedniego procesu recyklingu.
Dlatego każda konstrukcja powinna być oceniana indywidualnie.
Przykład: ocena recyklowalności torby papierowej
Dobrym przykładem jest papierowa torba przeznaczona do pakowania i transportu produktów.
Jeżeli torba wraz z uchwytami wykonana jest zasadniczo z materiałów włóknistych,
jej konstrukcja może być korzystna z punktu widzenia recyklingu.
Ocena powinna jednak uwzględniać również:
- rodzaj papieru,
- udział materiałów włóknistych,
- zastosowane kleje,
- farby i nadruki,
- ewentualne powłoki,
- obecność innych materiałów,
- możliwość skierowania do strumienia papieru i tektury.
Silne zabrudzenia, nieodpowiednie powłoki lub komponenty wykonane z innych
materiałów mogą wpływać na możliwość skutecznego odzysku włókien.
Co otrzymuje klient po wykonaniu oceny recyklowalności?
Wynikiem usługi może być raport lub karta oceny recyklowalności opakowania ,
zawierająca między innymi:
- opis badanego opakowania,
- charakterystykę konstrukcji,
- skład materiałowy,
- udział poszczególnych materiałów,
- identyfikację właściwego strumienia recyklingu,
- ocenę sortowalności,
- identyfikację czynników ryzyka,
- analizę w kontekście wymagań dotyczących recyklingu,
- rekomendacje Design for Recycling.
Dokumentacja taka może stanowić istotne wsparcie dla działów:
- R&D,
- jakości,
- compliance,
- ESG i zrównoważonego rozwoju,
- zakupów,
- rozwoju opakowań.
Dlaczego warto wykonać ocenę recyklowalności już teraz?
Dostosowanie opakowań do nowych wymagań może wymagać czasu.
Zmiana konstrukcji opakowania częs to wiąże się z koniecznością:
- wyboru nowych materiałów,
- testów technologicznych,
- współpracy z dostawcami,
- modyfikacji procesu produkcyjnego,
- walidacji jakości produktu,
- aktualizacji dokumentacji.
Dlatego znacznie korzystniejsze jest rozpoczęcie analizy przed momentem, w którym
zmiany staną się konieczne.
Wczesna ocena pozwala stworzyć mapę ryzyka dla portfolio opakowań i określić,
które produkty wymagają największej uwagi.
Ocena recyklowalności opakowań – wsparcie dla Twojej firmy
Nasze laboratorium oferuje profesjonalną ocenę recyklowalności opakowań w kontekście
wymagań PPWR i zasad Design for Recycling . Zleć usługę tutaj
Analizujemy konstrukcję, skład materiałowy, możliwość sortowania oraz potencjalne
czynniki wpływające na proces recyklingu.
Pomagamy przedsiębiorstwom:
- identyfikować ryzyka związane z konstrukcją opakowań,
- przygotowywać opakowania na przyszłe wymagania,
- wdrażać zasady Design for Recycling,
- podejmować decyzje dotyczące zmian materiałowych,
- poprawiać recyklowalność produktów i opakowań.
Chcesz sprawdzić recyklowalność swojego opakowania?
Prześlij nam informacje dotyczące konstrukcji i materiałów zastosowanych w opakowaniu.
Na tej podstawie możemy określić zakres analizy oraz przygotować ofertę
dopasowaną do rodzaju opakowania i potrzeb Twojej firmy.
Ocena recyklowalności opakowań to pierwszy krok do projektowania
opakowań przygotowanych na wymagania gospodarki o obiegu
zamkniętym i przyszłe wymagania PPWR.








